


{"id":5571,"date":"2023-08-17T13:20:28","date_gmt":"2023-08-17T10:20:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/?p=5571"},"modified":"2024-08-19T13:55:57","modified_gmt":"2024-08-19T10:55:57","slug":"urdun-hakkinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/2023\/08\/17\/urdun-hakkinda\/","title":{"rendered":"\u00dcrd\u00fcn"},"content":{"rendered":"<h3>\u00dcrd\u00fcn<\/h3>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Orta Do\u011fu&#8217;da, Arap d\u00fcnyas\u0131 ile \u0130srail\u2019i ay\u0131ran b\u00f6lgede bulunuyor. Buna ra\u011fmen b\u00f6lgedeki en g\u00fcvenli, en huzurlu Arap \u00fclkesi olarak biliniyor.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n dini \u0130slam ve resmi dili Arap\u00e7ad\u0131r. Y\u00f6netim \u015fekli, parlamenter \u0131rsi monar\u015fidir.<\/p>\n<p>Tutucu bir toplum olmakla birlikte fazla a\u015f\u0131r\u0131 olmamak \u00fczere sokakta istedikleri gibi davranabiliyorlar.\u00a0\u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc ka\u00e7\u0131rmamak en g\u00fczeli herhalde \ud83d\ude42<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><strong>Tarih<\/strong><\/p>\n<p>Romal\u0131lar \u00dcrd\u00fcn, Suriye ve Filistin&#8217;i M.S. 62 senesinde i\u015fgal etmi\u015flerdir. B\u00f6lge 400 sene boyunca Roma hakimiyeti alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam hakimiyetinden \u00f6nce Bizans topraklar\u0131 i\u00e7erisinde yer alan \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn \u00f6zellikle kuzey k\u0131s\u0131mlar\u0131 Filistin ile birlikte Suriye b\u00f6lgesi i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bizans d\u00f6neminde ticaret yollar\u0131 \u00fczerinde bulunan \u00dcrd\u00fcn \u015fehirleri giderek b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve zenginle\u015fmi\u015f.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn Hz. \u00d6mer\u2019in hilafeti zaman\u0131nda 636 y\u0131l\u0131nda fethedilmi\u015f, ard\u0131ndan Emevi ve Abbasi hakimiyeti alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>9. ve 10. y\u00fczy\u0131llarda Toluno\u011fullar\u0131 ve Ak\u015fitler\u2019in (Ih\u015fidiler; T\u00fcrk Memluk Hanedan\u0131) egemenli\u011fine girmi\u015f, ard\u0131ndan Fat\u0131miler b\u00f6lgeyi kontrol alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>12. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Ha\u00e7l\u0131lar ile Kahire ve \u015eam\u2019daki beylikler aras\u0131nda tampon b\u00f6lge olan \u00dcrd\u00fcn, Selahaddin Eyyubi\u2019nin b\u00f6lgeyi fethi ile birlikte Eyy\u00fcbiler\u2019in hakimiyetine girmi\u015f.<\/p>\n<p>13. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren ise Meml\u00fckler\u2019in hakimiyeti alt\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n<p>15. y\u00fczy\u0131lda Meml\u00fckler\u2019in g\u00fc\u00e7 kaybetmesi ile yerel kabileler b\u00f6lgede idareyi ele ge\u00e7irmi\u015f.<\/p>\n<p>Yavuz Sultan Selim\u2019in 1516 y\u0131l\u0131ndaki seferi ile birlikte \u00dcrd\u00fcn Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015f ve 400 y\u0131l Osmanl\u0131 topra\u011f\u0131 olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>18. ve 19. y\u00fczy\u0131llarda Arabistan Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n kuzeyindeki kabilelerin bask\u0131s\u0131 ile \u00dcrd\u00fcn\u2019de bedevi kabileleri isyan etmi\u015f, hac yolu \u00fczerinde \u00f6nemli bir merkez olan b\u00f6lgedeki bu isyanlar ba\u015far\u0131yla bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine bu d\u00f6nemde Vehabilik hareketinden etkilenilmi\u015f.<\/p>\n<p>\u0130ngilizler Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yay\u0131lan Arap milliyet\u00e7ili\u011fini -ajanlar\u0131 Lawrence yard\u0131m\u0131 ile- kullan\u0131rlar. Destekleri ile Mekke Emiri \u015eerif H\u00fcseyin (H\u00fcseyin bin Ali el Ha\u015fimi) ayaklan\u0131r. (S\u00fclale, ismini \u0130slam peygamberi Muhammed&#8217;in b\u00fcy\u00fck-b\u00fcy\u00fckbabas\u0131 Ha\u015fim bin Abdimenaf&#8217;dan al\u0131r.) 1918 sonunda \u00dcrd\u00fcn, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin hakimiyetinden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngilizler taraf\u0131ndan desteklenen \u015eerif H\u00fcseyin\u2019in o\u011flu Abdullah \u00dcrd\u00fcn\u2019de \u0130ngiliz manda y\u00f6netiminin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mi\u015f ve otuz y\u0131l y\u00f6netimi elinde tutmu\u015ftur. Di\u011fer o\u011flu Faysal da Irak Kral\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1946\u2019da \u0130ngilizler taraf\u0131ndan \u00dcrd\u00fcn\u2019e ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k verilmi\u015f, 24 Ocak 1949\u2019da devletin ad\u0131 \u201c\u00dcrd\u00fcn Ha\u015fimi Krall\u0131\u011f\u0131\u201d olmu\u015f ve Abdullah da bu devletin ilk kral\u0131 ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1948 Arap-\u0130srail Sava\u015f\u0131, \u00dcrd\u00fcn a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck siyasi, askeri ve sosyal sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015ftur. Bu sava\u015fta \u00dcrd\u00fcn ordusu Bat\u0131 \u015eeria ile Do\u011fu Kud\u00fcs\u2019te konu\u015flanm\u0131\u015f ve bu topraklar 1950\u2019de resmen \u00dcrd\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Filistin g\u00f6\u00e7\u00fcyle \u00dcrd\u00fcn topraklar\u0131na yar\u0131m milyon m\u00fclteci giri\u015f yapm\u0131\u015f ve Kral Abdullah&#8217;\u0131n 1948&#8217;de Bat\u0131 \u015eeria&#8217;y\u0131 ilhak etmesi, \u00fclkenin n\u00fcfusuna fazladan 400 bin yerle\u015fik Filistinli katm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece \u00dcrd\u00fcn bir anda n\u00fcfusunun \u00fc\u00e7te ikisi Filistinlilerden olu\u015fan bir \u00fclkeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Genel olarak daha iyi e\u011fitim alm\u0131\u015f, \u015fehirli ve politize bir topluluk olan Filistinli m\u00fclteciler, \u00dcrd\u00fcn monar\u015fisine kar\u015f\u0131 ilk \u00f6rg\u00fctl\u00fc siyasal muhalefetin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1951\u2019de bir suikast sonucu \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Kral Abdullah\u2019\u0131n yerine ge\u00e7en b\u00fcy\u00fck o\u011flu Tallal ertesi y\u0131l psikolojik problemleri sebebiyle tahttan indirilmi\u015f yerine o\u011flu H\u00fcseyin ge\u00e7irilmi\u015ftir. Kral H\u00fcseyin\u2019in 1950\u2019lerde ifade, bas\u0131n, \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 anayasal reformlar sayesinde \u00dcrd\u00fcn Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en liberal \u00fclkelerinden biri olur.<\/p>\n<p>1957\u2019de \u0130ngiltere \u00fclke y\u00f6netiminden tamamen \u00e7ekilir.<\/p>\n<p>1967 Arap-\u0130srail Sava\u015f\u0131\u2019nda \u00dcrd\u00fcn sadece en verimli tar\u0131m b\u00f6lgesi olan Bat\u0131 \u015eeria&#8217;y\u0131 de\u011fil, Kud\u00fcs ve Beyt\u00fcllahim turizm merkezlerini de kaybetmi\u015ftir. \u00dcrd\u00fcn, Bat\u0131 \u015eeria&#8217;y\u0131 vererek yerle\u015fik Filistin n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131ndan \u201ckurtulmu\u015f\u201d, ancak ayn\u0131 zamanda Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze \u015eeridi&#8217;nden 300 bin yeni m\u00fclteci alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1990-1991 y\u0131llar\u0131ndaki K\u00f6rfez Krizi esnas\u0131nda Saddam H\u00fcseyin\u2019i desteklemekle su\u00e7lanan \u00dcrd\u00fcn\u2019e d\u0131\u015f yard\u0131mlar kesilmi\u015f, K\u00f6rfez \u00fclkelerinde \u00e7al\u0131\u015fan on binlerce \u00dcrd\u00fcnl\u00fc\u2019n\u00fcn s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilerek \u00fclkelerine g\u00f6nderilmesi ekonomik a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131ya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1994\u2019te ABD\u2019nin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00dcrd\u00fcn ve \u0130srail aras\u0131nda bar\u0131\u015f imzalanm\u0131\u015f, ard\u0131ndan ABD\u2019nin \u00dcrd\u00fcn\u2019e mali yard\u0131mlar\u0131 artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kral H\u00fcseyin, 1999 y\u0131l\u0131nda \u00f6lmeden hemen \u00f6nce karde\u015fi Prens Hasan\u2019\u0131 veliahtl\u0131ktan azlederek yerine o\u011flu Abdullah\u2019\u0131 veliaht tayin etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn devletin ba\u015f\u0131nda, babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile ba\u015fa ge\u00e7en II. Abdullah bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00dclkeden k\u0131sa, k\u0131sa..<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkenin resmi ad\u0131 \u00dcrd\u00fcn Ha\u015fimi Krall\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn Ortado\u011fu\u2019nun petrol \u00fcretemeyen az say\u0131daki \u00fclkesinden biri.<\/p>\n<p>Su problemi nedeni ile d\u00fcnyan\u0131n en kurak \u00fclkelerinden.<\/p>\n<p>Ekonomisi hizmet sekt\u00f6r\u00fcne, turizme ve yabanc\u0131 yard\u0131ma ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn Ortado\u011fu\u2019nun ya\u015fam pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcksek olan \u00fclkesi konumunda.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn\u2019de okuma yazma oran\u0131, d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fczerindedir. \u00dclke, sahip oldu\u011fu e\u011fitim kurumlar\u0131 ile b\u00f6lgenin gelecekteki cazibe merkezi olmaya adayd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn, Ortado\u011fu\u2019da L\u00fcbnan\u2019dan sonraki en liberal \u00fclke konumundad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dclkenin s\u0131n\u0131r kom\u015fular\u0131 Arabistan, Irak ve Suriye olmas\u0131na ra\u011fmen \u00fclke her zaman \u00e7at\u0131\u015fmalardan uzak kalm\u0131\u015f, Arap bahar\u0131ndan etkilenmemi\u015f.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu\u2019nun en g\u00fcvenli \u00fclkelerinden biri konumundad\u0131r. \u0130srail\u2019e yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle \u0130srail\u2019in g\u00fcvenli\u011fi sebebiyle ABD ve \u0130ngiltere \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fc desteklemektedir.<\/p>\n<p>NATO \u00fcyesi olmamas\u0131na ra\u011fmen \u00dcrd\u00fcn askeri sahada y\u00fcksek teknolojiye sahiptir.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn Ortado\u011fu\u2019da Bat\u0131 \u00fclkeleriyle en iyi ge\u00e7inen \u00fclkelerden biri konumunda olup diplomatik y\u00f6n\u00fcyle \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Vize istemeyen bir \u00fclke.<\/p>\n<p>Gezi i\u00e7in pahal\u0131 bir \u00fclke<\/p>\n<p>Para birimi; \u00dcrd\u00fcn dinar\u0131\u00a0 yani JOD<\/p>\n<p>Eveeet yine bir gezme hevesimiz tuttu. Haydi \u00dcrd\u00fcn&#8217;e gidelim dedik. Hemen tur bakmaya ba\u015flad\u0131k ki havalar\u0131n \u0131s\u0131nmaya ba\u015flamas\u0131 nedeniyle olsa gerek 3-5 g\u00fcnle son tur program\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 fark ettik. Biz kendimiz gidelim dedim e\u015fime. Oralara yaln\u0131z gidilmez, g\u00fcvenli olmaz dedi \ud83d\ude42 Ona bu turu kabul ettirmem i\u00e7in Orta Do\u011fu&#8217;nun en g\u00fcvenli \u00fclkelerinden biri oldu\u011funa ikna etmem gerekti. Bu arada madem biz gidiyoruz arkada\u015flara da s\u00f6yleyelim dedik. Birlikte gezmekten zevk ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z 3 aileyi daha ayartt\u0131k. Hemen u\u00e7ak biletleri al\u0131nd\u0131, araba kiraland\u0131, otel rezervasyonlar\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Yolculu\u011fumuz ba\u015flas\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>Program\u0131 da \u015f\u00f6yle yapt\u0131k. (4-7 May\u0131s 2023)<\/p>\n<p>1.G\u00fcn: Amman (Gece 2-3 gibi Amman&#8217;a var\u0131\u015f.) Amman ve Jerash&#8217;\u0131 gezmek.<\/p>\n<p>2.G\u00fcn: Amman&#8217;dan yola \u00e7\u0131k\u0131\u015f. Madaba, Nebo Da\u011f\u0131, Lut G\u00f6l\u00fc ziyareti. Ak\u015fam Petra&#8217;ya geli\u015f. Ak\u015fam Petra by night g\u00f6sterisi.<\/p>\n<p>3.G\u00fcn: Petra&#8217;y\u0131 gezmek. Ard\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131\u015f. Ak\u015fam Wadi Rum&#8217;a var\u0131\u015f.<\/p>\n<p>4.G\u00fcn: Wadi Rum&#8217;da jeep safari. Akabe&#8217;ye gidi\u015f. Akabe&#8217;yi gezmek. Gece \u0130stanbul&#8217;a d\u00f6n\u00fc\u015f.<\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn&#8217;e gelmeden \u00f6nce sitesinden veya \u00dcrd\u00fcn&#8217;e geldikten sonra turizm b\u00fcrolar\u0131ndan 70 JOD&#8217;a Jordan Pass al\u0131p turistik yerlere (M\u00fcze, Petra vb) \u00fccretsiz girebilirsiniz. Biz geldikten sonra almaya kalkt\u0131k. 24 saat sonra ge\u00e7erli olacak dediler. Almaktan vaz ge\u00e7tik. Ancak Jordan Pass&#8217;\u0131n ge\u00e7ti\u011fi yerlere giri\u015fimiz 63 JOD tuttu. Dolay\u0131s\u0131 ile zarar etmedik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcrd\u00fcn \u00a0Orta Do\u011fu&#8217;da, Arap d\u00fcnyas\u0131 ile \u0130srail\u2019i ay\u0131ran b\u00f6lgede bulunuyor. Buna ra\u011fmen b\u00f6lgedeki en g\u00fcvenli, en huzurlu Arap \u00fclkesi olarak biliniyor. \u00dcrd\u00fcn Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n dini \u0130slam ve resmi dili Arap\u00e7ad\u0131r. Y\u00f6netim \u015fekli, parlamenter \u0131rsi monar\u015fidir. Tutucu bir toplum olmakla birlikte fazla a\u015f\u0131r\u0131 olmamak \u00fczere sokakta istedikleri gibi davranabiliyorlar.\u00a0\u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc ka\u00e7\u0131rmamak en g\u00fczeli herhalde \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[698],"tags":[692,3,339,693,690,694,695,691],"class_list":["post-5571","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-urdun","tag-amman","tag-gezi","tag-gezilecek-yerler","tag-jerach","tag-jordan","tag-lut","tag-nedo","tag-urdun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5571"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5688,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5571\/revisions\/5688"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}