{"id":4386,"date":"2022-02-03T18:07:27","date_gmt":"2022-02-03T15:07:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/?p=4386"},"modified":"2024-10-06T17:27:04","modified_gmt":"2024-10-06T14:27:04","slug":"mardin-gap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/2022\/02\/03\/mardin-gap\/","title":{"rendered":"Mardin"},"content":{"rendered":"

MARD\u0130N<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7en sene doyamay\u0131p bu sene (2020 Ekim) yine geldi\u011fimiz \u015fehir Mardin.<\/p>\n

Memleketimde gezdi\u011fim yerler i\u00e7inde \u0130stanbul’u hari\u00e7 tutarsam en be\u011fendi\u011fim \u015fehir buras\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Eski Mardin tarihte bir yolculuk yapt\u0131r\u0131yor size. Zaman\u0131 geriye sar\u0131yorsunuz adeta.<\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

(2019 Ekim)<\/p>\n

\u015eehir, eski ve yeni olmak \u00fczere iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. 1960’l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda eski \u015fehrin tamam\u0131n\u0131n S\u0130T alan\u0131 ilan edilmesiyle buraya yeni in\u015faat yap\u0131m\u0131 yasaklanm\u0131\u015f.<\/p>\n

Co\u011frafi konumu, mimarisi, evleri, kap\u0131lar\u0131, halklar\u0131, ya\u015fay\u0131\u015f\u0131, dinleri, mabetleri, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ile ahenkli bir b\u00fct\u00fcn. Hayran olmamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

\u015eehir ve ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 hakk\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fim her \u015feyi anlatmak istiyorum. Bilesiniz istiyorum. Haz\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z ba\u015fl\u0131yorum \ud83d\ude42<\/p>\n

G\u00fcnd\u00fcz\u00fc seyranl\u0131k, gecesi gerdanl\u0131k \u015fehir<\/p>\n

Tarihi \u0130pek Yolu \u00fczerinde bulunan ve\u00a0Mezopotamya ovas\u0131n\u0131 seyreden bir da\u011f\u0131n ete\u011finde kurulan \u015fehir; gerdanl\u0131\u011fa dizilmi\u015f ta\u015flar gibidir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"\u00a0\u00a0\"\"<\/p>\n

\u0130smini S\u00fcryanice kaleler kenti demek olan “Marde”den alm\u0131\u015f. Romal\u0131lar, Maride; Araplar ise Maridin demi\u015f.<\/p>\n

Tarihi<\/strong><\/p>\n

On iki bin y\u0131ll\u0131k tarihi ile Yukar\u0131 Mezopotamya\u2019n\u0131n en eski \u015fehirlerinden.<\/p>\n

M.\u00d6. 4500\u2019den ba\u015flayarak yerle\u015fim alan\u0131 olan Mardin; Subari, S\u00fcmer, Babil, Mitaniler, Asur, Pers, Selevkos, Roma, Bizans, Emevi, Abbasi, Sel\u00e7uklu, Artuklu, Karakoyunlu, Akkoyunlu ve Osmanl\u0131 D\u00f6nemine ili\u015fkin bir\u00e7ok yap\u0131y\u0131 b\u00fcnyesinde harmanlayabilmi\u015f bir a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir.<\/p>\n

Roma ve Bizans hakimiyetinden, Hazreti \u00d6mer\u2019in halifeli\u011fi s\u0131ras\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman Araplar’\u0131n eline ge\u00e7en Mardin, Malazgirt Zaferi\u2019nden sonra T\u00fcrkler\u2019in hakimiyetine girmi\u015ftir. 1517 y\u0131l\u0131nda \u00c7ald\u0131ran Zaferi\u2019nden sonra Osmanl\u0131 topraklar\u0131na kat\u0131lan \u015fehir, Cumhuriyet d\u00f6neminde vilayet olmu\u015ftur.<\/p>\n

Mimarisi<\/strong><\/p>\n

Mardin kent mimarisinin geli\u015fmesi Artuklular’la ba\u015flar, Osmanl\u0131lar’la devam eder. 12. y\u00fczy\u0131ldan bu yana ayakta kalan mimari doku \u00f6zellikle Artuklu D\u00f6nemi’nde in\u015fa edilmi\u015ftir. Bu devirde bir\u00e7ok medrese yap\u0131l\u0131p e\u011fitime \u00f6nem verilmi\u015f. Artuko\u011fullar\u0131 hem y\u00f6redeki farkl\u0131 inan\u00e7lara sayg\u0131 g\u00f6stermi\u015f hem de ekonomik ve sosyal geli\u015fmeye h\u0131z kazand\u0131rm\u0131\u015flar.<\/p>\n

\u015eehir in\u015fa edilirken kom\u015fuluk haklar\u0131na \u00e7ok dikkat edilmi\u015f, alt yap\u0131 ihmal edilmemi\u015f ve estetik g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015f. Evler kalenin eteklerinden a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru, hi\u00e7bir evin g\u00f6lgesi birbirinin \u00fczerine d\u00fc\u015fmeyecek \u015fekilde yerle\u015fmi\u015f. Hi\u00e7bir konak ba\u015fka bir kona\u011f\u0131n manzaras\u0131n\u0131 kapatmaz. Bunda e\u011fimli arazinin de pay\u0131 var tabii. Mardin’deki t\u00fcm yap\u0131lar ovaya do\u011fru yani g\u00fcney y\u00f6n\u00fcne bakar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eehir ve yap\u0131lar\u0131 halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, iklim g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak tasarlanm\u0131\u015f. Sokaklar s\u0131cak yaz aylar\u0131 do\u011fal iklimlendirme sa\u011flayacak \u015fekilde \u00a0yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

Kentin mimarisinde g\u00f6ze \u00e7arpan di\u011fer \u00f6zellik; konaklar\u0131n, sokaklar\u0131n, camilerin, kiliselerin komple Mardin ta\u015f\u0131 ile yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Mardin ta\u015f\u0131 kolay i\u015flenebilen ama zamanla sertle\u015fen \u00e7ok \u00f6zel bir ta\u015f. Ta\u015ftan yap\u0131lm\u0131\u015f bu g\u00fczel evler, \u0130slam eserleri, camiler ve kiliseler bir arada Mardin\u2019in b\u00fcy\u00fcl\u00fc manzaras\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Ta\u015f sokaklar\u0131 birbirine ba\u011flayan, \u00fcst\u00fc ev, kendisi ge\u00e7it olan\u00a0abbara<\/strong>lar \u015fehir i\u00e7i ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayan \u00f6zel alanlard\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sokaklar; e\u011fimli arazinin elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, insanlarla y\u00fck hayvanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7ebilece\u011fi geni\u015fliktedir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bu dar ve yoku\u015flu sokaklar\u0131nda tek ula\u015f\u0131m ve ta\u015f\u0131ma arac\u0131 e\u015feklerdir. Yolunu kendi kendine bulabilen, merdiven \u00e7\u0131kabilen e\u015fekler, kentliler i\u00e7in hem taksi, hem \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fc, hem hamal, hem saka g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyor. E\u015fekler \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fclere zimmetliymi\u015f ve belli bir zaman sonra da belediyeden emekli oluyorlarm\u0131\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130bn Battuta 1327’de \u0130ran-Irak gezisi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, Dicle vadisindeki neft (petrol) batakl\u0131klar\u0131ndan ge\u00e7erek Mardin’e var\u0131r: “Da\u011f\u0131n eteklerinde kurulmu\u015f bir \u015fehir buras\u0131. \u0130slam \u015fehirlerinin en g\u00fczellerinden…” der.<\/p>\n

Mardin’i ziyaret eden \u00fc\u00e7 \u00fcnl\u00fc gezgin daha vard\u0131r. Evliya \u00c7elebi, Jean Baptiste Tavernier ve Marco Polo.<\/p>\n

\u0130nan\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n

Mardin’de birbirinden farkl\u0131 inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcrler y\u00fczy\u0131llard\u0131r bar\u0131\u015f i\u00e7inde beraberce ya\u015fam\u0131\u015f. K\u00fcrt, T\u00fcrk, Arap, S\u00fcryani, Yezidi, Yahudi, Ermeniler’in, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 diledikleri gibi ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015fehirdir Mardin.<\/p>\n

S\u00dcRYAN\u0130L\u0130K<\/strong><\/p>\n

Mardin’e gelip S\u00fcryaniler’den bahsetmemek olmaz.<\/p>\n

S\u00fcryani; mezhep de\u011fil bir \u0131rk ad\u0131d\u0131r. S\u00fcryaniler, yakla\u015f\u0131k 5.000 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fleriyle Mezopotamya\u2019n\u0131n en eski halklar\u0131ndand\u0131r. Kendilerini Mezopotamya\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f olan Akad, Asur, Babil ve Aram medeniyetlerinin miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorlar. S\u00fcryani kelimesi, Asurca\u2019dan t\u00fcremi\u015f bir kelime olup Asurlular anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

S\u00fcryaniler Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 ilk kabul eden toplumdur. D\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 4-5 milyon S\u00fcryani bulunuyor. Bunun 2 milyonu Hindistan’da. 1600 sene \u00f6nce Urfa’dan ticaret amac\u0131 ile oraya gidip kalm\u0131\u015flar.<\/p>\n

Eskiden Turabdin b\u00f6lgesi (Mardin, Midyat, Cizre, Hasankeyf, Nusaybin) halk\u0131n\u0131n % 90’n\u0131 S\u00fcryani imi\u015f. (Turabdin; S\u00fcryanice Tanr\u0131’n\u0131n kullar\u0131 demek).<\/p>\n

En son 1970’lerde ter\u00f6r nedeniyle bir k\u0131s\u0131m S\u00fcryani ba\u015fta \u0130sve\u00e7 ve Almanya olmak \u00fczere yurt d\u0131\u015f\u0131na gitmi\u015fler.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye’de 20 bin S\u00fcryani bulunmakta. Bunun 15 bini \u0130stanbul\u2019da, 2300\u2019\u00fc Mardin\u2019de ve kalan\u0131 di\u011fer b\u00f6lgelerimizdedir.<\/p>\n

S\u00fcryani Kilisesine ait baz\u0131 bilgiler:<\/p>\n

S\u00fcryani patrik kilisesi T\u00fcrkiye’de ilk olarak Antakya’da kuruluyor. 10. y\u00fczy\u0131lda Malatya’ya, oradan Diyarbak\u0131r ve en son Mardin Dayrulzafaran’a ta\u015f\u0131n\u0131yor. S\u00fcryaniler’in ana merkezi 1293\u2019ten 1932 y\u0131l\u0131na kadar buras\u0131 oluyor. Merkez, 1932\u2019de, \u00f6nce Humus\u2019a (Suriye) ard\u0131ndan da g\u00fcvenlik sebebi ile 1959\u2019da \u015eam\u2019a (Suriye) ta\u015f\u0131n\u0131yor. <\/strong>Buras\u0131 resmi kay\u0131tlarda Antakya’n\u0131n ve b\u00fct\u00fcn do\u011funun patri\u011fi diye ge\u00e7iyor.<\/p>\n

Dinlerin karde\u015fli\u011fini simgeleyen ve bir\u00e7ok yerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bu tabloda tavus ku\u015funu \u00e7\u00f6zememi\u015ftim.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yezidilerin amblemiymi\u015f. \u00d6\u011frendi\u011fim bilgileri payla\u015fay\u0131m.<\/p>\n

Yezidiler<\/strong><\/p>\n

Yezidiler (Ezidiler) \u00e7o\u011funlukla K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan etnik-dini bir toplulu\u011fa verilen isimdir. Bu toplulu\u011fun Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck ve eski Mezopotamya dinlerinden uzanan dini inan\u00e7lar\u0131na Yezidilik ya da Ezidilik denilmektedir. Ezidiler, temel olarak tarihte Asurlular’\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan Irak\u2019\u0131n Ninova b\u00f6lgesinde ya\u015famaktad\u0131rlar. Yezidilerin bir k\u0131sm\u0131 K\u00fcrt kimli\u011fini benimsemi\u015f olsa da, \u00f6zellikle Ermenistan\u2019da ya\u015fayan Yezidiler, kendilerini K\u00fcrtlerden ayr\u0131 tutmaktad\u0131r. Ermenistan, G\u00fcrcistan, Suriye ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde ya\u015fayan Yezidi topluluklar\u0131 gittik\u00e7e azalma ve Avrupa\u2019ya, daha \u00e7ok da Almanya\u2019ya g\u00f6\u00e7 etme e\u011filimindedirler. 1970\u2019li y\u0131llara kadar Urfa, \u00f6zellikle de Viran\u015fehir\u2019de yo\u011fun olarak ya\u015fayan ve say\u0131lar\u0131 80.000\u2019i bulan T\u00fcrkiye Yezidileri, 1980\u2019lerle beraber \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. 1985 y\u0131l\u0131nda 23.000\u2019e inen say\u0131lar\u0131, 2007 y\u0131l\u0131nda 377\u2019ye kadar (Urfa\u2019da 243, Batman\u2019da 72, Mardin\u2019de 51, Diyarbak\u0131r\u2019da 11 ki\u015fi) gerilemi\u015f.<\/p>\n

Yezidilikte tanr\u0131, D\u00fcnya\u2019n\u0131n sadece yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r, s\u00fcrd\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc de\u011fildir. Tanr\u0131sal iradenin v\u00fccut bulmas\u0131 i\u00e7in D\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Melek, bir nevi arac\u0131l\u0131k rol\u00fc \u00fcstlenmi\u015ftir. D\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Melek, Melek Tavus olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve bir tavus ku\u015fu ile simgelenir. D\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Melek d\u00fcnya gibi hem iyi, hem de k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Yezidiler i\u00e7in Melek Tavus, en g\u00fc\u00e7l\u00fc melek ve ayn\u0131 zamanda affedilmi\u015f \u015eeytan\u2019d\u0131r. Bu ismi a\u011fz\u0131na almak, mukaddes oldu\u011fundan yasakt\u0131r. Tanr\u0131, \u00f6z\u00fcnde iyilikle dolu oldu\u011fundan ibadet edip onun g\u00f6nl\u00fcn\u00fc kazanmak gerekmez. Aksine ibadetin ona de\u011fil, i\u00e7i k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerle dolu olana, Tavus\u2019a yap\u0131lmas\u0131 ile k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn en b\u00fcy\u00fck kayna\u011f\u0131ndan korunulur. Bu anlamda iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kayna\u011f\u0131 asl\u0131nda Melek Tavus\u2019tur. Ahiret inanc\u0131 gibi sonradan hesap verilecek bir yerin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n inan\u0131\u015f\u0131na ve ya\u015fay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re d\u00fcnya cennete de, cehenneme de d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Melek Tavus, b\u00fct\u00fcn bu i\u015flerin denetleyicisi ve tanr\u0131n\u0131n bu d\u00fcnyadaki g\u00f6lgesidir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca Yezidilik’teki Melek Tavus inanc\u0131, eski Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck ve Mitraizm\u2019den etkilenmi\u015ftir.<\/p>\n

\u015eimdi gezdiklerimiz, g\u00f6rd\u00fcklerimize geldi s\u0131ra.<\/p>\n

28 Ekim 2020 ak\u015fam saatlerinde \u015fehre geliyoruz. Ge\u00e7en senekinden farkl\u0131 olarak bu sefer tarihi eski \u015fehirde kalaca\u011f\u0131z. Otelimize yerle\u015ftikten sonra yemek yemek i\u00e7in 1. Cadde’ye at\u0131yoruz kendimizi. Ge\u00e7en seneki an\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 da ya\u015fayarak ilerliyoruz. Y\u00f6re yemekleri yapan bir yere gitmek istiyoruz. Al Hayaal \u00e7\u0131k\u0131yor kar\u015f\u0131m\u0131za. Lezzetli yemeklerimizi yerken mehtab\u0131, vadiyi ve Kas\u0131m Tu\u011fmaner Camisi’nin minaresini seyrediyoruz. \u0130yi ki geldik diyoruz.<\/p>\n

Maridin Otel<\/strong><\/p>\n

Ertesi g\u00fcn otelde g\u00fczel bir kahvalt\u0131 ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ba\u015fl\u0131yoruz. Otelimiz, tarihi \u015fehrin bat\u0131 taraf\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda 1. Cadde \u00fczerinde bulunan Maridin Otel. Eski bir konak. Konumu, odalar ve kahvalt\u0131s\u0131 g\u00fczeldi. Ancak servis biraz yava\u015ft\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Otelimizden \u015fehir manzaras\u0131<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tarihi 1. Cadde<\/strong><\/p>\n

\u015eehri ikiye b\u00f6len “1. Cadde” do\u011fu bat\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bulunuyor.\u00a0Mardin\u2019in bu en \u00fcnl\u00fc ve merkezi caddesindeki t\u00fcm yap\u0131lar\u0131n d\u0131\u015flar\u0131 yenilenmi\u015f ve ayn\u0131 renk tabela kullan\u0131larak d\u00fczenli bir sokak haline getirilmi\u015f. En \u00fcnl\u00fc restoranlar, oteller, kafeler, kuruyemi\u015f\u00e7iler, telkari ve sabun d\u00fckkanlar\u0131 bu caddede bulunuyor.<\/p>\n

Bug\u00fcn \u015fehrin bat\u0131 ucundan (otelimizden) hareket ediyoruz. Ama sokak aralar\u0131ndan gitmek istedi\u011fimiz i\u00e7in 1. Cadde’nin vadi taraf\u0131ndaki (g\u00fcney) paralel sokaktan ba\u015fl\u0131yor yolculu\u011fumuz.<\/p>\n

Mardin Protestan Kilisesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yolumuzun \u00fczerine \u00e7\u0131kan bu kiliseye u\u011fruyoruz.\u00a0Mardin’de 160 y\u0131l \u00f6nce kente yerle\u015fen Protestanlar\u0131n ev olarak in\u015fa etti\u011fi ard\u0131ndan da kiliseye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yap\u0131 1960’l\u0131 y\u0131llarda Protestanlar’\u0131n kenti terk etmesi \u00fczerine kapat\u0131lm\u0131\u015f. 2015 y\u0131l\u0131nda da tekrar ibadete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

Kilisenin bir sokak \u00f6tesinde bir cami var.<\/p>\n

Latifiye (Abd\u00fcllatif) Cami<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

1371’de Artuko\u011fullar\u0131 taraf\u0131ndan Ulu Cami’nin plan\u0131 \u00f6rnek al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f. Do\u011fuda bulunan giri\u015f kap\u0131s\u0131 g\u00f6steri\u015fli mukarnas ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011fi ile dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Minaresi 18. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

Artuklu yap\u0131lar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen dilimli kubbe yerine bu caminin kubbesi olduk\u00e7a sade, yuvarlak\u00e7a bi\u00e7imlenen kesme ta\u015flardan yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kuzey kanad\u0131nda ise ortas\u0131nda selsebilli eyvan\u0131 olan revaklar yer bulunuyor. Burada rehber Fatih’e rastlad\u0131k ve bize bu suya yans\u0131yan romantik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ekti. @rehberinfatih’e te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Cumbal\u0131 Ev (\u0130smail Efendi Kona\u011f\u0131)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

19. y\u00fczy\u0131lda, \u0130smail Efendi i\u00e7in Ermeni as\u0131ll\u0131 Mimarba\u015f\u0131 Lole Serk\u0131s Gizo taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

3 katl\u0131 yap\u0131n\u0131n kemerli penceresinin bord\u00fcr\u00fc bezemelidir.<\/p>\n

Cumbal\u0131 Ev’in kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunan Tatl\u0131dede Kona\u011f\u0131<\/strong> g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hotel olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ulu Cami’ye do\u011fru tarihin b\u00fcy\u00fcl\u00fc atmosferinde ilerliyoruz. Film seti gibi her yer.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Buradaki t\u00fcm camilerin minarelerine bay\u0131ld\u0131m. Tek, ince kalem gibi minareler. \u00c7o\u011fu de\u011fi\u015fik tarzda i\u015flenmi\u015f, s\u00fcslenmi\u015f. Ama en sade olan\u0131n bile g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc insan\u0131 cezbediyor. Bu arada minaresi en g\u00fczel olan cami Ulu Cami.<\/p>\n

Ulu Cami<\/strong><\/p>\n

\u015eehirdeki en eski, en \u00fcnl\u00fc ve en g\u00fczel cami Ulu Cami. Baz\u0131 kaynaklarda Anadolu\u2019nun en eski camisi oldu\u011fu yaz\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

1176 y\u0131l\u0131nda Artuklu D\u00f6neminde yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve II. Abd\u00fclhamit devrinde (1889) restore edilmi\u015f. En kapsaml\u0131 onar\u0131m 2010-2012 y\u0131llar\u0131nda olmu\u015f.<\/p>\n

Sonradan tekrar yap\u0131lan muhte\u015fem minaresi ile Cami-i Kebir, bug\u00fcn hala ibadet i\u00e7in en \u00e7ok tercih edilen ibadethanedir. Harika kabartma s\u00fcslemeli minaresi ve dilimli kubbesi ile \u015fehrin en \u00f6nemli simgesi haline gelmi\u015f.<\/p>\n

Daha \u00f6nceden caminin iki minaresi bulunmaktaym\u0131\u015f. Biri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

Bu caminin bir di\u011fer \u00f6zelli\u011fi de burada “Sakal-\u0131 \u015eerif”in bulunmas\u0131.<\/p>\n

Mezopotamya Kafe’de kahvemizi i\u00e7erken bu \u015faheser yap\u0131y\u0131 seyrediyoruz doya doya.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kayseriye \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n

Hediyelik e\u015fyalar\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kapal\u0131 \u00e7ar\u015f\u0131. Bize pek cezbedici gelmedi.<\/p>\n

Bak\u0131rc\u0131lar \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bak\u0131rc\u0131 ustalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu tarihi \u00e7ar\u015f\u0131.<\/p>\n

Revakl\u0131 \u00c7ar\u015f\u0131 (Tellallar, Sipahiler \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

17. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yolun her iki taraf\u0131nda revaklar ve revaklar\u0131n arkas\u0131nda birer s\u0131ra d\u00fckkanlar bulunuyor.<\/p>\n

\u0130\u00e7erisinde bak\u0131r sanat\u0131ndan, hal\u0131 i\u015flemecili\u011fine kadar pek \u00e7ok at\u00f6lye bulunuyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eahmaran burada en \u00e7ok kullan\u0131lan motiflerden. Tabii ki bir efsanesi var.<\/p>\n

Y\u0131lanlar\u0131n Efendisi \u015eahmaran<\/strong><\/p>\n

\u015eahmaran Efsanesi, Anadolu\u2019da ba\u015fta Tarsus olmak \u00fczere G\u00fcney ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019da yayg\u0131n olarak bilinen, sevilen, hatta evlere u\u011fur ve bereket getirmesi umuduyla resimleri as\u0131lan k\u00fclt\u00fcrel bir unsurumuzdur.<\/p>\n

Fars\u00e7a as\u0131ll\u0131 bir kelime olan \u015eahmaran, \u201cY\u0131lanlar\u0131n \u015eah\u0131\u201d anlam\u0131na geliyor. Efsaneye g\u00f6re \u015eahmaran; ba\u015f taraf\u0131 d\u00fcnyalar g\u00fczeli bir kad\u0131n, alt taraf\u0131 y\u0131lan olan bir yarat\u0131kt\u0131r ve yeralt\u0131nda, y\u0131lanlar \u00fclkesinde ya\u015far. Hikayeye g\u00f6re:<\/p>\n

Vaktiyle Tarsus\u2019ta Camasb (ya da Cem\u015fab) ad\u0131nda odunculukla ge\u00e7inen yoksul bir delikanl\u0131 vard\u0131r. Camasb ve arkada\u015flar\u0131 bir g\u00fcn oduna gittiklerinde, i\u00e7inde bal olan bir kuyuyu bar\u0131nd\u0131ran ma\u011faray\u0131 ke\u015ffederler. Camasb\u2019\u0131 kuyuya indirirler. O da bal\u0131 yukar\u0131 arkada\u015flar\u0131na g\u00f6nderir. H\u0131rslar\u0131na yenik d\u00fc\u015fen arkada\u015flar\u0131 bal\u0131 kendileri payla\u015f\u0131rlar ve Camasb\u2019\u0131 kuyuda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131p giderler. \u00c7aresiz kalan Camasb kuyunun duvar\u0131nda bir delik g\u00f6r\u00fcr ve \u00e7ak\u0131s\u0131yla bu deli\u011fi geni\u015fleterek gizli bir ge\u00e7ide ula\u015f\u0131r. Bu ge\u00e7it onu yeralt\u0131ndaki y\u0131lanlar \u00fclkesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Buras\u0131 \u015f\u0131r\u0131l \u015f\u0131r\u0131l sular akan \u00e7ok g\u00fczel bir yerdir. Etrafta bin bir \u00e7e\u015fit y\u0131lan dola\u015fmaktad\u0131r. Hepsinin ortas\u0131nda da bu y\u0131lanlar\u0131n h\u00fck\u00fcmdar\u0131 olan s\u00fctbeyaz renkte, ba\u015f\u0131 \u00e7ok g\u00fczel bir kad\u0131n, v\u00fccuduysa y\u0131lan bi\u00e7iminde olan \u015eahmaran vard\u0131r. \u015eahmaran bu delikanl\u0131y\u0131 \u00e7ok sever. Bir rivayete g\u00f6re de ona a\u015f\u0131k olur. Camasb bir s\u00fcre \u015eahmaran ve y\u0131lanlarla beraber bu g\u00fczel yeralt\u0131 bah\u00e7esinde ya\u015far. \u015eahmaran ona hastal\u0131klar\u0131n tedavisi ve \u015fifal\u0131 otlar hakk\u0131nda b\u00fct\u00fcn bildiklerini \u00f6\u011fretir. Ancak delikanl\u0131 ailesini ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7ok \u00f6zlemi\u015ftir. \u015eahmaran sonunda onun \u0131srar\u0131na dayanamaz. Kimselere kendinden bahsetmemesi konusunda uyarak onu yery\u00fcz\u00fcne g\u00f6nderir. Aradan zaman ge\u00e7er. Delikanl\u0131 bu s\u0131rr\u0131 uzun zaman saklar. Bir g\u00fcn Tarsus Kral\u0131 hastalan\u0131r. Bu amans\u0131z hastal\u0131ktan \u015eahmaran eti yiyerek kurtulacakt\u0131r. Bir \u015fekilde Camasb\u2019\u0131n, \u015eahmaran\u2019\u0131n yerini bildi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar. \u015eahmaran, ma\u011faras\u0131nda yakalan\u0131p Tarsus\u2019a getirilir. Bug\u00fcn \u015eahmaran Hamam\u0131 denilen hamam\u0131n i\u00e7inde \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Onun etini yiyen kral iyile\u015fir. \u015eahmaran\u2019\u0131n sevgisine bir \u015fekilde ihanet etmi\u015f olan Camasb da \u00fcnl\u00fc bir hekim olarak kendini dertlere deva bulmaya adar.<\/p>\n

Bak\u0131rc\u0131l\u0131k<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Halife \u00d6mer d\u00f6neminde Ergani ocaklar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan bak\u0131r, Mardin, Diyarbak\u0131r ve Siirt’teki at\u00f6lyelerde i\u015flenirmi\u015f. Artuklu H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Timurta\u015f, bu bak\u0131rlardan 1147 y\u0131l\u0131nda ilk kez Artuklu sikkelerini bast\u0131rm\u0131\u015f. Hala da geleneksel sanat ya\u015fat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Eski PTT Binas\u0131 (\u015eahtana Ailesi Evi)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

1. Cadde \u00fczerinde bulunuyor.\u00a0 Postane binas\u0131 1890 y\u0131l\u0131nda Mimarba\u015f\u0131 Sarkis Lole Gizo taraf\u0131ndan Kasparyan Ailesi i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f olan bir konak olup sonras\u0131nda \u015eahtana Ailesi taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f. Ard\u0131ndan kamula\u015ft\u0131r\u0131larak uzun s\u00fcre Mardin Postane Binas\u0131 olarak hizmet vermi\u015ftir. Bug\u00fcn Artuklu \u00dcniversitesi Uygulama Oteli olarak hizmetine devam etmektedir. Muhte\u015fem ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011fi ile Mardin\u2019in en estetik yap\u0131lar\u0131ndan birisidir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bu g\u00fczel yap\u0131n\u0131n bir di\u011fer \u00f6zelli\u011fi de, bence \u015fehirdeki en g\u00fczel ikinci minareye sahip \u015eehidiye Camisi<\/strong>‘nin kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunmas\u0131. Caminin estetik, cezbedici, yivli bir minaresi var.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

PTT binas\u0131ndan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz solda Marilyn Monroe’ya benzeyen bu g\u00fczel han\u0131m\u0131n kokulu sabunlar satt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fckkan\u0131 var.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eehidiye Cami ve Medresesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

13. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Artuklular taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Y\u0131k\u0131lan minaresi 1916 Ermeni mimar Lole taraf\u0131nda in\u015fa edilmi\u015ftir. Minarede de\u011fi\u015fik tarzlar harmanlanarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kale Kafe’de bir kahve molas\u0131 veriyoruz. Bu arada oturdu\u011fumuz her kafe ve restorandan foto\u011fraf \u00e7ekiyoruz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mimarba\u015f\u0131 Serk\u0131s Elyas Lole K\u00fclt\u00fcr ve Sanat Soka\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n

Pandemi nedeni ile bu sokaklar \u00e7ok tenhayd\u0131. Biraz hareket g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yeri hemen foto\u011fraflad\u0131k.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

S\u0131tti Radviye (Hatuniyye) Medresesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kutbeddin \u0130lgazi’nin annesi ad\u0131na, S\u0131tti Radviye Cami ile ayn\u0131 tarihte yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 12. y\u00fczy\u0131l Artuklu Mimari \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Cami i\u00e7inde Hz. Muhammed’e ait oldu\u011fu kabul g\u00f6ren ayak izi mevcuttur.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sabanc\u0131 Kent M\u00fczesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mardin\u2019in merkezinde yer alan 2 katl\u0131 tarihi m\u00fcze binas\u0131 II. Abd\u00fclhamit d\u00f6neminde Diyarbak\u0131r Valisi Hac\u0131 Hasan Pa\u015fa taraf\u0131ndan 1889 y\u0131l\u0131nda S\u00fcvari K\u0131\u015flas\u0131 olarak in\u015fa edilmi\u015f. Daha sonra askerlik \u015fubesi ve vergi dairesi olarak da kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u00e7inde Dilek Sabanc\u0131 Sanat Galerisi’nin de bulundu\u011fu m\u00fcze, \u015fehirde g\u00f6r\u00fclmesi gereken yerler aras\u0131nda bulunuyor. Burada Mardin’i ve hayat\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in her \u00e7e\u015fit bilgi ve materyal mevcut.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

M\u00fczeden \u00e7\u0131k\u0131nca vaktimiz bol oldu\u011fu i\u00e7in bir camiye daha u\u011fruyoruz.<\/p>\n

Melik Mahmut Cami<\/strong><\/p>\n

14. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Buradan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra Mardin’in g\u00fczel otellerinden Babil Kona\u011f\u0131’n\u0131n teras\u0131na bir \u015feyler i\u00e7mek ve Mardin’i seyretmek i\u00e7in gidiyoruz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Buradan Mardin Kalesi manzaras\u0131 da g\u00fczel. Foto\u011frafta g\u00f6r\u00fcnen \u0130zala Hotel de eskiden Halkevi olarak kullan\u0131l\u0131yormu\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mardin Kalesi<\/strong><\/p>\n

Mardin Kalesi askeri b\u00f6lge oldu\u011fu i\u00e7in i\u00e7eriye girmek yasakm\u0131\u015f. \u00a0Kalenin \u00e7o\u011fu do\u011fal bir kale. Da\u011f kalenin \u00e7o\u011fu alan\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Ana kayalar\u0131n \u00fczerine \u00e7ok az ta\u015f in\u015fa edilerek kurulmu\u015f.<\/p>\n

Bir Danimarkal\u0131 bilim heyeti ile Ortado\u011fu ve Hindistan gezisine \u00e7\u0131kan bat\u0131l\u0131 seyyah Niebuhr 1767’de Mardin’e u\u011fram\u0131\u015f ve an\u0131lar\u0131nda kale hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r: “Buray\u0131 ku\u015fatan Timur, diktirdi\u011fi fidanlar yeti\u015fip meyve verecek \u00e7a\u011fa geldi\u011fi halde kaleyi alamam\u0131\u015f. Sonunda \u00fcz\u00fcm ve incirlerden yedikten sonra ku\u015fatmay\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp Mardin’den uzakla\u015fm\u0131\u015f”<\/p>\n

Yunus Peygamber ya\u015fam\u0131\u015f burada. Yaz aylar\u0131nda buraya gelir, ibadet edermi\u015f.<\/p>\n

Bu arada me\u015fhur Sad\u0131k K\u00fcnefe’ye de u\u011fruyoruz. Ama nedense \u00e7ok da abartt\u0131klar\u0131 gibi lezzetli bulam\u0131yoruz k\u00fcnefeyi. Ama olsun yine de iyi geliyor.<\/p>\n

Sokakta dola\u015f\u0131rken tan\u0131d\u0131k bir y\u00fcze denk geliyoruz. Ge\u00e7en sene Mor Gabriel Manast\u0131r\u0131’n\u0131 gezerken manast\u0131r\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc rehberli\u011fini yapan Kuryakos Acar. O da bizi tan\u0131d\u0131.\u00a0\u00a0Y\u0131llarca yapt\u0131\u011f\u0131 manast\u0131r rehberli\u011fini b\u0131rakm\u0131\u015f. Pandemi nedeniyle Mor Gabriel Manast\u0131r\u0131 ve di\u011fer baz\u0131 kiliselerin a\u00e7\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgi ald\u0131k kendisinden.<\/p>\n

\u00d6\u011fle yeme\u011fi i\u00e7in ge\u00e7en sene lezzetlerini \u00e7ok be\u011fendi\u011fimiz Ebrar Lokantas\u0131’n\u0131 arad\u0131k ve kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bu bizi \u00e7ok \u00fczd\u00fc.<\/p>\n

Tarihi K\u0131z Meslek Lisesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Merdivenlerin sonunda L \u015feklinde duran iki binadan olu\u015fuyor.\u00a013. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Artuklular taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olup, bug\u00fcn ayakta olmayan Muzafferiye Medresesi arazisi \u00fczerine 1898 senesinde bir R\u00fc\u015ftiye Mektebi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. R\u00fc\u015ftiye binas\u0131 sonradan lise, ard\u0131ndan k\u0131z \u00f6\u011fretmen okulu ve en son ticaret lisesi olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1982 y\u0131l\u0131nda ise K\u0131z Meslek Lisesi\u2019ne devredilmi\u015ftir. Bina g\u00f6rkemli ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011fiyle Mardin\u2019in simgelerinden biri haline gelmi\u015f olan an\u0131tsal bir kap\u0131n\u0131n arkas\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Meryem Ana Katolik Kilisesi<\/strong><\/p>\n

1860 y\u0131l\u0131nda Antakya Patri\u011fi \u0130gnatios Antuhan Semheri’nin yard\u0131mlar\u0131 ile yapt\u0131r\u0131lan kilisede kemer, yuvarlak ta\u015f s\u00fctunlar ve avluda korkuluklar yer al\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fczerinde yer alan S\u00fcryanice kitabede: “Bu mekan ne kadar heybetlidir. Bu mekan ancak Allah’\u0131n evidir. G\u00f6klerin kap\u0131s\u0131 budur” yazmaktad\u0131r.<\/p>\n

1895’te de yan\u0131na Antakya Patri\u011fi Behnam Banni taraf\u0131ndan S\u00fcryani Katolik Patrikhanesi in\u015fa edilmi\u015f. Daha sonraki y\u0131llarda buras\u0131\u00a0 askeri \u00fcs, karakol ve sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. 1914-1915 y\u0131llar\u0131nda yap\u0131lan geni\u015fletme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f. 1988 y\u0131l\u0131nda K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131’na devredilen patrikhane, restore edilerek 1995 y\u0131l\u0131ndan itibaren Mardin M\u00fczesi olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n

Mardin M\u00fczesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

M\u00fczenin 1995\u2019ten beri faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi bina, eskiden Patrikhane olan binad\u0131r.<\/p>\n

1. Cadde’de Cumhuriyet Meydan\u0131’nda bulunan, \u00e7ift giri\u015fli, \u00fc\u00e7 katl\u0131 m\u00fczede Kuzey Mezopotamya ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu k\u00fclt\u00fcrlerinin Eski Tun\u00e7, Asur, Urartu, Grek, Pers, Helenistik, Roma, Bizans, Sel\u00e7uklu, Artuklu ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerine ait seramiklerin yan\u0131 s\u0131ra, tablet, silindir, m\u00fch\u00fcr, kandil, sikke ve cam \u015fi\u015fe \u00f6rnekleri Arkeoloji Salonu\u2019nda sergilenmektedir.<\/p>\n

Mozaikler, s\u00fctunlar, arkeolojik kal\u0131nt\u0131lar, tak\u0131lar gibi pek \u00e7ok objeyi bu m\u00fczede g\u00f6rebilirsiniz. En eski matbaalardan bir tanesi de m\u00fczede bulunuyor. \u00d6nce silindire \u015fekli \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, daha sonra ta\u015fa yuvarlayarak m\u00fch\u00fcr elde edilirmi\u015f.<\/p>\n

Zeus (J\u00fcpiter) Heykeli; M.S. 1-3. y\u00fczy\u0131l<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00d6l\u00fc K\u00fclt\u00fc Heykelleri. K\u0131z\u0131ltepe. M.\u00d6. 1600-900<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kar\u0131-koca mezar\u0131. Bizans 4. y\u00fczy\u0131l<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

G\u00f6\u00e7ebe mezar ta\u015flar\u0131 M.S. 11-20. y\u00fczy\u0131l<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tarihte bilinen ilk tapu senedi. Nusaybin. M.\u00d6. 9. y\u00fczy\u0131l<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

K\u00fclt\u00fcr Sokak<\/strong><\/p>\n

Sit alan\u0131nda bulunan sokak, turizmin hareketlenmesi ile K\u00fclt\u00fcr Sokak olarak d\u00fczenlenip 2017’de a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bu sokaklarda gezerken Mardin’in me\u015fhur \u00e7\u00f6reklerinden de al\u0131yoruz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Geleneksel Mardin evlerinin sokakla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flayan kap\u0131lar daima an\u0131tsal bi\u00e7imlere sahip olmu\u015ftur.<\/p>\n

Kap\u0131lar\u0131n \u00fczerindeki levhalar ayn\u0131 zamanda ev sahibinin dinini de g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Cercis Murat Kona\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n

Cercis; erguvan \u00e7i\u00e7e\u011finin Latince’deki ad\u0131ym\u0131\u015f.<\/p>\n

Ak\u015fam yeme\u011fi i\u00e7in Cercis Restoran’da yer ay\u0131rtt\u0131rd\u0131k. Ger\u00e7i ilgilenen bayan beni baya\u011f\u0131 gerdi. Ama methettikleri i\u00e7in gitmek istedim. Hava g\u00fczel ve pandemi \u015fartlar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00fcst katlar\u0131ndaki terasta yedik. Ama teras\u0131n\u0131n ortam\u0131 bir restoran teras\u0131ndan ziyade apartman teras\u0131 gibiydi. Fiks men\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda se\u00e7enek yoktu. \u0130\u00e7ecekler hari\u00e7 olarak sunulan fiyat \u00e7ok y\u00fcksekti.<\/p>\n

Gelelim yemeklere. Ana yemek ayval\u0131 bir et yeme\u011fi idi. Lezzetliydi. Ortaya me\u015fhur meze taba\u011f\u0131 geldi. Sunum g\u00fczel, lezzet orta karard\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yemekten sonra gelen kahvenin de sunumu harikayd\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

En son olarak da Vefa’n\u0131n eline bir ibrik tutu\u015fturup, bile\u011fine bir pe\u00e7ete asarak (garsonlar gibi) ona ellerimi y\u0131katt\u0131lar. Foto\u011fraflar\u0131 var ama koymuyorum \ud83d\ude42<\/p>\n

Yemekten sonra \u00e7ay kahve i\u00e7mek i\u00e7in manzaras\u0131 ile b\u00fcy\u00fcleyen Seyr-i Merdin kafeye gidiyoruz. Gerdanl\u0131k gibi bir Mezopotamya manzaras\u0131. I\u015f\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015faheser Ulu Cami.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Deyrulzafaran (Mor Hananyo Manast\u0131r\u0131)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

2019’da T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Sanat Derne\u011fi olarak grupla gitti\u011fimiz GAP gezisinde\u00a0 maske ve mesafesiz zamanlar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Eski Mardin\u2019in 6 kilometre do\u011fusunda, Mezopotamya ovas\u0131na bakan yama\u00e7larda yer al\u0131r. Buras\u0131 milattan \u00f6nceki y\u0131llarda g\u00fcne\u015fe tapanlar\u0131n bir sin mabedi imi\u015f. S\u00fcryanilerin, Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul\u00fcnden sonra 4. y\u00fczy\u0131lda bu tap\u0131na\u011f\u0131n \u00fczerine kurulmu\u015f.<\/p>\n

5.-13. y\u00fczy\u0131lda \u015fifahane olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. \u0130lk t\u0131p okulunun buras\u0131 oldu\u011fu s\u00f6yleniliyor. Duvarlarda y\u0131lan fig\u00fcrleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

13. y\u00fczy\u0131ldan itibaren mezarl\u0131k olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

15. y\u00fczy\u0131ldan bu yana da Deyrulzafaran ad\u0131yla an\u0131lan manast\u0131r, bug\u00fcn halen faaldir ve manast\u0131r \u00f6zelli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ad\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fte \u00e7evresinde yeti\u015fen zafaran (safran) bitkisinden alm\u0131\u015f.<\/p>\n

S\u00fcryani Ortodoks Cemaati\u2019nin T\u00fcrkiye’deki\u00a0 4 metropolitlik merkezinden birisidir.\u00a0Di\u011ferleri\u00a0 \u0130stanbul (Kad\u0131k\u00f6y), Ad\u0131yaman ve Midyat’ta (Mor Gabriel Kilisesi) bulunuyor.<\/p>\n

640 y\u0131l S\u00fcryani Ortodoks patriklerinin yerle\u015fim yeri olan manast\u0131r 1932 y\u0131l\u0131nda Suriye’ye ta\u015f\u0131n\u0131yor.<\/p>\n

Kubbeleri, kemerli s\u00fctunlar\u0131, ah\u015fap el i\u015flemeleri, i\u00e7 ve d\u0131\u015f mekanlardaki ta\u015f nak\u0131\u015flar\u0131 ile etkileyici bir yap\u0131 olan manast\u0131r uzun y\u0131llar boyunca S\u00fcryani Kilisesi\u2019nin dini e\u011fitim merkezlerinden olmu\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yap\u0131\u00a0 \u0130\u00e7erisinde farkl\u0131 d\u00f6nemlerde yap\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 adet kilise bulunmaktad\u0131r; Mor Hananyo Kilisesi (493-518), Meryem Ana Kilisesi (1686-1708) ve Mor Petrus Kilisesi (1696-1699). \u0130\u00e7inde 52 S\u00fcryani patri\u011finin mezar\u0131 ve eski g\u00fcne\u015f tap\u0131na\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. Daha sonra kar\u015f\u0131lama merkezi ve misafirhane b\u00f6l\u00fcmleri de ilave edilmi\u015f.<\/p>\n

Kar\u015f\u0131lama merkezinde turistler gruplar halinde ve s\u0131rayla i\u00e7eri al\u0131n\u0131l\u0131yor. Beklerken de kafe k\u0131sm\u0131ndan safran \u00e7ay\u0131 ve S\u00fcryani \u00e7\u00f6re\u011finin tad\u0131na bak\u0131yoruz.\u00a0S\u0131ram\u0131z gelince bah\u00e7e i\u00e7inden ge\u00e7erek manast\u0131ra var\u0131yoruz. Burada manast\u0131r\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc rehberleri bize bilgi veriyorlar.<\/p>\n

Eski G\u00fcne\u015f Tap\u0131na\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

G\u00fcne\u015f giri\u015fini sa\u011flayan pencere kar\u015f\u0131da.<\/p>\n

Tavandaki ta\u015flar aras\u0131nda har\u00e7, yap\u0131\u015ft\u0131rma maddesi yok. Tamamen s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma tekni\u011fi ile duruyorlar. D\u0131\u015ftan bak\u0131ld\u0131klar\u0131nda bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz y\u00fczey d\u00fcz olmakla birlikte di\u011fer y\u00fczeyleri farkl\u0131. Ortada v \u015feklinde kesilen kilit ta\u015fl\u0131 s\u0131ras\u0131 bulunuyor. Ta\u015flar 4000 y\u0131ld\u0131r bu \u015fekilde duruyormu\u015f. Bunlar 4. y\u00fczy\u0131lda \u00fczerine yap\u0131lan kiliseyi de ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Mor Hananyo Kilisesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ana kilisedir. 5. y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edilmi\u015f. Duvar s\u00fcslemeleri de bu zamandan kalmaym\u0131\u015f.<\/p>\n

Rehberimiz S\u00fcryani ibadetlerinden bahsediyor. G\u00fcnde 7 vakit ibadetleri oluyormu\u015f. Bunlar\u0131n 4’\u00fc bireysel, 3’\u00fc (sabah, \u00f6\u011fle, ak\u015fam) cemaatle kilisede yap\u0131l\u0131yor. Dualar, ilahiler okuyor ve secde ediyorlar.<\/p>\n

Meryem Ana Kilisesi<\/strong><\/p>\n

Art\u0131k vaftizhane olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mezar odalar\u0131nda\u00a0 52 S\u00fcryani patri\u011finin mezar\u0131 bulunuyor. Hepsi, k\u0131yamette \u0130sa\u2019n\u0131n gelece\u011fi y\u00f6n olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen do\u011fu y\u00f6n\u00fcne sandalye \u00fczerinde oturarak g\u00f6m\u00fcl\u00fcrm\u00fc\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Alfabeleri Arap\u00e7a ile benzerlik g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Kas\u0131miye Medresesi<\/strong><\/p>\n

Artuklular d\u00f6neminde\u00a0 yap\u0131m\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015f (13. y\u00fczy\u0131l) olan eser, Timur d\u00f6neminde Mo\u011follar\u2019\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonucu yar\u0131m kalm\u0131\u015f. 1457-1502 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Akkoyunlu Sultan\u0131 Kas\u0131m \u0130bn Cihangir d\u00f6neminde tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Artuklu Mimari \u00f6zelli\u011fi tarz\u0131ndaki yap\u0131 t\u00fcm Mezopotamya Ovas\u0131\u2019n\u0131 g\u00f6rebilecek bir yere konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

Ta\u00e7 Kap\u0131s\u0131, Mardin’deki ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin en g\u00fczel \u00f6rneklerindendir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130\u00e7erisinde bulunan mescit, medrese, t\u00fcrbe ve eyvanl\u0131-havuzlu avlu ile bir k\u00fclliyedir.<\/p>\n

Yap\u0131m\u0131ndan 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131na kadar 400 y\u0131l e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim faaliyeti devam etmi\u015f. 23 adet medrese odas\u0131 bulunuyor. G\u00fcne\u015f do\u011fduktan batana kadar t\u00fcm derslikler ayd\u0131nl\u0131k oluyormu\u015f.<\/p>\n

Havuzun etraf\u0131na toplanan \u00f6\u011frenciler geceleri suya vuran y\u0131ld\u0131zlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarm\u0131\u015f.<\/p>\n

Medresenin avlusundaki \u00e7e\u015fme ve havuz d\u00fczenlemesinde \u0130slam tasavvuf felsefesine g\u00f6re suyun ak\u0131\u015f\u0131yla do\u011fumdan \u00f6l\u00fcme kadar ge\u00e7en insan hayat\u0131 ve sonras\u0131 simgelenmi\u015f. \u00c7e\u015fmeden \u00e7\u0131kan su do\u011fumu, d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer bebekli\u011fi, sonraki b\u00f6l\u00fcmle s\u0131ras\u0131 ile \u00e7ocuklu\u011fu ve gen\u00e7li\u011fi, uzun oluk ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, sular\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 havuz ise mah\u015feri temsil ediyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Medresedeki bu kabartmadaki adam\u0131n g\u00f6zleri hangi taraftan bakarsan\u0131z size bak\u0131yor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor \ud83d\ude42<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

G\u00fcne\u015f batarken medreseye giren \u0131\u015f\u0131klar duvarlarda ho\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere, suda yans\u0131malara neden oluyor.<\/p>\n

\u00c7ok ho\u015f foto\u011fraflar \u00e7ekilebiliyor.<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

Zinciriye Medresesi (\u0130sa Bey Medresesi)<\/strong><\/p>\n

2019 y\u0131l\u0131 gezimizde Zinciriye Medresesini gezememi\u015ftik. Bu sefer gidelim diyoruz ancak pandemi nedeni ile kapal\u0131. \u0130\u00e7eride izin al\u0131nm\u0131\u015f gelin damat foto\u011fraf \u00e7ekimi var. \u00c7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum. Bunu g\u00f6ren biri “Medresenin yan\u0131ndan \u00fcste dolan\u0131n. Hem medreseyi, hem \u015fehri \u00e7ok g\u00fczel seyredebilirsiniz” diyor. Ve da\u011flarda t\u0131rman\u0131\u015f maceram\u0131z ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

Kas\u0131miye Medresesi ile ayn\u0131 mimar taraf\u0131ndan 1385 senesinde son Artuklu Sultan\u0131 \u0130sa Bey taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Timur ordusu ile sava\u015fan Sultan bir s\u00fcre bu medresede hapsedilmi\u015f.<\/p>\n

Y\u00fcksekte kurulmu\u015f ve ayn\u0131 zamanda rasathane olarak da kullan\u0131lm\u0131\u015f. Bir d\u00f6nem m\u00fcze olmu\u015f.<\/p>\n

\u0130\u00e7inde Sultan \u0130sa T\u00fcrbesi ba\u015fta olmak \u00fczere, bir\u00e7ok t\u00fcrbe bulunuyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Medrese do\u011fu ve bat\u0131 u\u00e7lar\u0131ndaki dilimli kubbeleri ve do\u011fu taraf\u0131ndaki y\u00fcksek an\u0131tsal ta\u00e7 kap\u0131s\u0131 ile uzaklardan bile dikkat \u00e7ekiyor. Y\u00fcr\u00fcyerek ula\u015fabiliyor ve en g\u00fczel Mardin manzaralar\u0131 buradan seyrediliyor.<\/p>\n

Eriyen kar\u0131n zarar vermeden ak\u0131p gitmesi i\u00e7in olu\u015fturulan ve insan ya\u015fam\u0131n\u0131n evrelerini sembolize eden hayat havuzu burada da bulunuyor.<\/p>\n

Medresede incelikli bir ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011fi mevcut.\u00a0Yap\u0131n\u0131n giri\u015finde Allah\u2019\u0131n adlar\u0131n\u0131n i\u015flendi\u011fi g\u00f6zya\u015f\u0131 bi\u00e7imindeki motifler mevcut.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yap\u0131ya halk aras\u0131nda Zinciriye Medresesi denmesi, bir rivayete g\u00f6re eskiden dilimli iki kubbesi aras\u0131na zincir gerilmi\u015f olmas\u0131 sebebiyledir. Bat\u0131 kubbede bulunan demir halkan\u0131n bu zincirin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 halkalardan biri oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Gene bir rivayete g\u00f6re zincir daha \u00f6nceleri Ulu Cami’nin minareleri aras\u0131nda as\u0131l\u0131 olup, minarelerin biri y\u0131k\u0131ld\u0131ktan sonra medreseye getirilmi\u015f ve kubbelerin aras\u0131na as\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

The Republic Cafe’den \u015fehir manzaras\u0131. Yukar\u0131da Zinciriye Medresesi, a\u015fa\u011f\u0131da Ulu Cami; \u015fehrin sembolleri.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sinek Cafe’den \u015eehidiye Cami minaresi<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eehrin meyilli konumundan dolay\u0131 bir\u00e7ok kafe ve restorantta inan\u0131lmaz manzaralar hakim oluyor. Ve b\u00f6yle olunca da milyon tane foto\u011fraf \u00e7ekiyoruz \ud83d\ude42<\/p>\n

Mor H\u00fcrm\u00fcz Keldani Kilisesi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Keldaniler, S\u00fcryanilerin Katolik k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. 1. cadde \u00fczerindeki bu kilise faal olan tek Keldani Kilisesi. M.S. 4. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

Ba\u011fdadi Restorant<\/strong><\/p>\n

Ak\u015fam yeme\u011fini yerel lezzetler yiyerek ve ho\u015f, nezih bir ortamda yemek istiyorsan\u0131z birinci adres Ba\u011fdadi Restorant olmal\u0131.\u00a0 2019’da geldi\u011fimizde ke\u015ffetmi\u015f ve \u00e7ok be\u011fenmi\u015ftik. 2020’de geldi\u011fimizde de iki ak\u015fam bu g\u00fczel restorantta ak\u015fam yeme\u011fimizi yedik.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00dcst kat\u0131nda s\u0131ra gecesi oluyor ve fiks men\u00fc var. Alt kat\u0131nda ise alakart usul\u00fc. Hafif sesle \u00e7ok g\u00fczel m\u00fczikler \u00e7al\u0131yor. Biz burada yedik.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mardin’e e\u015fimin objektifinden baz\u0131 foto\u011fraflarla veda edelim.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MARD\u0130N Ge\u00e7en sene doyamay\u0131p bu sene (2020 Ekim) yine geldi\u011fimiz \u015fehir Mardin. Memleketimde gezdi\u011fim yerler i\u00e7inde \u0130stanbul’u hari\u00e7 tutarsam en be\u011fendi\u011fim \u015fehir buras\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Eski Mardin tarihte bir yolculuk yapt\u0131r\u0131yor size. Zaman\u0131 geriye sar\u0131yorsunuz adeta.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4720,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[482,624],"tags":[530,540,536,531,539,532,529,535,537,534,487,538],"class_list":["post-4386","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gap","category-mardin","tag-artuklu","tag-bagdadi-restorant","tag-deyrulzafaran","tag-eski-ptt-binasi","tag-kasimiye-medresesi","tag-latifiye-cami","tag-mardin","tag-mezopotamya-kafe","tag-mor-gabriel","tag-sehidiye-cami","tag-ulu-cami","tag-zinciriye-medresesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4386"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7090,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4386\/revisions\/7090"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}