{"id":1485,"date":"2017-06-10T10:55:48","date_gmt":"2017-06-10T07:55:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/?p=1485"},"modified":"2024-08-19T13:56:49","modified_gmt":"2024-08-19T10:56:49","slug":"ispanya-endulus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/2017\/06\/10\/ispanya-endulus\/","title":{"rendered":"\u0130SPANYA"},"content":{"rendered":"

2-7 Nisan 2017 tarihinde \u0130spanya’ya bir gezi yap\u0131yoruz. Program\u0131m\u0131zda; End\u00fcl\u00fcs B\u00f6lgesi ve Barcelona var.<\/p>\n

Program \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

Malaga: Yar\u0131m g\u00fcn<\/p>\n

Sevilla: 1 g\u00fcn<\/p>\n

Granada: 1,5 g\u00fcn (El Hamra geziliyor)<\/p>\n

Kordoba: 1 g\u00fcn<\/p>\n

Valensiya: Yar\u0131m g\u00fcn<\/p>\n

Barselona: 2,5 g\u00fcn<\/p>\n

<\/p>\n

End\u00fcl\u00fcs’e Gitmeden \u00d6nce\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u0130spanya’n\u0131n End\u00fcl\u00fcs b\u00f6lgesindeki ba\u015fl\u0131ca turistik ve a\u015fina oldu\u011fumuz \u015fehirler; Granada, Sevilla, Ronda, Cediz, Kordoba’d\u0131r.<\/p>\n

End\u00fcl\u00fcs b\u00f6lgesinin yap\u0131s\u0131, mimarisi \u0130spanya’n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinden farkl\u0131d\u0131r. Ancak di\u011fer b\u00f6lgelerde de M\u00fcsl\u00fcmanlar’dan sonra uygulanan mimaride Ma\u011fribiler’in etkisi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Biraz Tarih<\/strong><\/p>\n

\u0130ber yar\u0131madas\u0131 eskiden beri bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck devlete vatan olmu\u015f. M.\u00d6. Fenikeliler, daha sonra Grekler, Romal\u0131lar ve Vandallar, Vizigotlar gibi barbar Germen kavimleri buraya yerle\u015fmi\u015fler.
\n711’de Emevi Ordular\u0131 Komutan\u0131 Tar\u0131k bin Ziyad<\/strong> daha sonra kendi ad\u0131n\u0131 alacak olan Cebelitar\u0131k Bo\u011faz\u0131’ndan ge\u00e7ip \u0130ber Yar\u0131madas\u0131’na geliyor. \u0130nan\u0131lmaz bir fetih s\u00fcreci ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

Bu y\u0131llarda b\u00f6lgede birle\u015fik bir \u0130spanya yok. \u00dclkede g\u00fc\u00e7 oyunlar\u0131 oynayan, kom\u015fular\u0131yla k\u00fcs k\u00fc\u00e7\u00fck krall\u0131klardan olu\u015fan bir karga\u015fa hakim. Sadece 4 y\u0131lda t\u00fcm \u0130spanya M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan fethediliyor.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar geldikleri \u00fclkeye o d\u00f6nem b\u00f6lgenin hakimi Cermen kavimlerine atfen “Vandallar\u0131n \u00dclkesi” anlam\u0131nda “End\u00fcl\u00fcs<\/strong>” ad\u0131n\u0131 veriyor.<\/p>\n

Emevi H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Abdurrahman “End\u00fcl\u00fcs Emevi Devleti”ni kuruyor.<\/p>\n

Bat\u0131l\u0131lar\u0131n tabiri ile “Ma\u011fribiler” burada zengin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir medeniyet kurdular. Yenilik\u00e7i, duygusal ve entellekt\u00fcel bir \u0130slam medeniyeti. Bu medeniyet y\u0131llar boyunca Avrupa’y\u0131 etkiledi.\u00a0711-1492 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda var olan bu d\u00f6nem “Fetih Devri” yani “Conquista<\/strong>” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Araplar s\u0131cak ve ya\u015fanas\u0131 zor b\u00f6lgelerinden, zengin ve verimli bu topraklara geldiklerinde buraya akl\u0131 getirdiler.<\/p>\n

Araplar burada b\u00fcy\u00fck bir medeniyet kurdu. Tar\u0131m\u0131 geli\u015ftirdiler, y\u00fcksek su teknolojileri sayesinde b\u00f6lgenin \u00e7\u00f6lle\u015fmi\u015f b\u00fcy\u00fck topraklar\u0131n\u0131 kurtard\u0131lar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mimarileri ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ihti\u015fam\u0131n\u0131 koruyan eserler yapt\u0131lar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yeni ayd\u0131n y\u00f6neticiler hem Hristiyanlar’a hem de Yahudiler’e ticaret ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131d\u0131. (694 y\u0131l\u0131nda Vizigotlar Yahudileri toptan k\u00f6le stat\u00fcs\u00fcne ge\u00e7irmi\u015flerdi).<\/p>\n

MEDEN\u0130YETin arkas\u0131ndaki SIR budur.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

End\u00fcl\u00fcs zaman diliminde \u0130spanya’da her yerde M\u00fcsl\u00fcman bulunuyordu. Buran\u0131n eski halk\u0131 Latin k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ve dilinden uzakla\u015f\u0131p, Arapla\u015ft\u0131. B\u00fcy\u00fck topluluklar halinde \u0130slam’\u0131 se\u00e7tiler. Sadece din i\u00e7in de\u011fil, refah, sosyal yap\u0131 ve entellekt\u00fcel a\u00e7\u0131dan y\u00fcksek seviyede bir medeniyet oldu\u011fu i\u00e7in. Sevilla Piskoposu \u0130zidor, “Pater noster duas\u0131n\u0131 Latince okumaktan aciz gen\u00e7lerimiz, Arap edebiyat\u0131n\u0131 \u015ferh ediyor ve Kur’an’\u0131 \u00f6\u011frenebiliyorlar” diye yak\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n

Daha sonraki y\u0131llarda Araplar kendi aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler. Emirlikler, \u015fehir devletler olu\u015ftu. Hristiyanlarla sava\u015fmamak i\u00e7in onlara yakla\u015f\u0131k bir y\u00fczy\u0131l hara\u00e7 \u00f6dendi. Ha\u00e7l\u0131 seferleri ba\u015flad\u0131. \u015eehir devletler bir bir ya\u011fmaland\u0131.<\/p>\n

1236’da Kurtuba (Kordoba) d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ard\u0131ndan Valensia ve Sevilla.<\/p>\n

Bu sava\u015flar s\u0131ras\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar’a kar\u015f\u0131 zaferler kazanan ve bu y\u00fczden \u0130spanyollar\u0131n \u00e7ok sevdi\u011fi bir \u015f\u00f6valye var. Ad\u0131 Guzman el Bueno. \u0130zledi\u011fim bir belgeselde Bettary Hughes bu \u015f\u00f6valyenin ailesinden bir \u00fcye ile r\u00f6portaj yap\u0131yordu. Ailenin o d\u00f6nemlerden bug\u00fcne \u00e7ok geni\u015f bir ar\u015fivi var. Bu aile \u00fcyesi ar\u015fivleri inceledi\u011finde Boeno’nun yani atalar\u0131n\u0131n Fasl\u0131 bir M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu ke\u015ffetmi\u015f.<\/p>\n

1250’de sadece G\u0131rnata (Granada) Emirli\u011fi ayakta kalm\u0131\u015ft\u0131. Da\u011flar, b\u00fcy\u00fck g\u00f6zetleme kuleleri ve kaleler sayesinde 70 bin M\u00fcsl\u00fcman 200 sene daha \u015fehri savunmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n

\u00dclkenin geri kalan\u0131 bat\u0131da Kastilya, do\u011fuda Aragon aras\u0131nda payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kastilya Krali\u00e7esi \u0130sabel ile Aragon veliaht\u0131 Ferdinand evlendi\u011finde iki g\u00fc\u00e7l\u00fc krall\u0131k ve Katolik hanedan birle\u015ftirilmi\u015f oldu.<\/p>\n

G\u0131rnata, \u0130sabel’in birle\u015fik krall\u0131k fikrine engel oluyordu. 1492’de bir y\u0131l boyunca i\u015fgal edilen G\u0131rnata nihayetinde al\u0131nd\u0131. Kar\u0131 koca, \u00f6zel olarak diktirilmi\u015f s\u00fcsl\u00fc Ma\u011fribi k\u0131yafetlerini giyip \u015fatafatl\u0131 bir t\u00f6renle El Hamra’ya girdiler ve \u015fehrin anahtar\u0131n\u0131 Emir Ebu Abdullah’tan ald\u0131lar.\u00a0Ve bu d\u00f6neme “Yeniden Fetih” anlam\u0131nda “Reconquista<\/strong>” dediler. Bu; herkesin yeniden \u201cger\u00e7ekten inanm\u0131\u015f\u201d\u00a0 dindarlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00e7abas\u0131 idi.<\/p>\n

700 y\u0131l boyunca medeniyetin zirvesinde olan bir toplumun varl\u0131\u011f\u0131 sona ermi\u015f oldu.<\/p>\n

Koyu bir Katolik Hristiyan olan Krali\u00e7e \u0130sabel tam bir M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015fman\u0131yd\u0131. Y\u0131kanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tarihte kirli \u0130sabel olarak de biliniyor. Y\u0131kanmama nedeni olarak; dini nedenler s\u00f6ylendi\u011fi gibi, “\u0130spanya’daki t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcnceye kadar y\u0131kanmayaca\u011f\u0131m” rivayeti de g\u00f6steriliyor.<\/p>\n

Nitekim M\u00fcsl\u00fcmanlar’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na dair b\u00fct\u00fcn deliller yok edilmeye ba\u015flan\u0131yor. 1 milyon kitap yak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\u0130sabel ayn\u0131 zamanda \u015earlken’in (V. Karl: Kutsal Roma \u0130mparatoru, \u0130spanya Kral\u0131, Habsburg Hollandas\u0131 Lordu ve Burgonya Kontu) anneannesi.<\/p>\n

\u0130sabel kendini, \u0130slam’\u0131n bat\u0131 ile ba\u011f kurmas\u0131n\u0131 engellemeye adam\u0131\u015f. Kontrol\u00fc sa\u011flad\u0131ktan birka\u00e7 y\u0131l sonra Avrupa’n\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en etkili din kontrol organizasyonunu kuruyor: Engizisyon<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman ve Yahudiler din de\u011fi\u015ftirmeye, \u00fclkeyi terk etmeye zorland\u0131lar. Ya da cezaland\u0131r\u0131lmaya. Hapse at\u0131ld\u0131lar ya da meydanlarda yak\u0131ld\u0131lar. Evleri, i\u015fleri ellerinden al\u0131nd\u0131. 300 bin M\u00fcsl\u00fcman yarg\u0131lan\u0131p s\u00fcrg\u00fcn edildi. M\u00fcsl\u00fcmanlar’\u0131n \u00e7o\u011fu Kuzey Afrika’ya iltica etti. Yahudiler’in bir k\u0131sm\u0131 da II. Beyaz\u0131d’\u0131n buraya g\u00f6nderdi\u011fi kurtarma gemileri ile al\u0131n\u0131p, Osmanl\u0131 topraklar\u0131na getirilerek kurtar\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Bu tam anlam\u0131yla etnik bir temizlikti.<\/p>\n

(\u0130sabel’in t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131 o hayattayken vefat ediyor. Ya\u015fayan tek k\u0131z\u0131 var. O da deli. Belki de yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bedelini \u00f6d\u00fcyordu.)<\/p>\n

Engizisyon mahkemelerinin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kurallara yeterince uymayan Hristiyanlar da bir s\u00fcre i\u015fkencelere maruz kald\u0131lar.<\/p>\n

Yeniden Fetih ile t\u00fcm Yahudilerin mallar\u0131na el koyan Krali\u00e7e bu paralar ile s\u00f6m\u00fcrgeler bulmak i\u00e7in Kristof Kolomb’un ke\u015fiflerine destek oldu. B\u00f6ylelikle \u0130spanya 16. ve 17. y\u00fczy\u0131lda s\u00f6m\u00fcrgecilik ile d\u00fcnyada s\u00f6z sahibi olmu\u015ftur.<\/p>\n

(1898’de ise Amerika’daki son kolonileri olan K\u00fcba’y\u0131 kaybettiler.)<\/p>\n

\u0130spanya’n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar ile sorunlu ili\u015fkisi 20. y\u00fczy\u0131la kadar devam etti. Diktat\u00f6r Franko kendine g\u00f6re bir \u0130spanya tarihi icat etti. Franco’ya g\u00f6re bu d\u00f6nem tarihsel devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 kesintiye u\u011frat\u0131yordu ve unutulmal\u0131yd\u0131. T\u00fcm End\u00fcl\u00fcs tarihi; Vizigotik d\u00f6nemden Katolik Krallara kadar olan s\u00fcrenin \u00f6nemsiz bir k\u0131sm\u0131 olarak a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n

Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tarih\u00e7iler sayesinde M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n \u0130spanya \u00fczerine sosyal etkileri anla\u015f\u0131lmaya ve kabullenilmeye ba\u015flan\u0131yor gibi.<\/p>\n

Evet, reconquista’da kazananlar \u0130slami k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 k\u00f6kten yok etmeye veya onlar \u00fczerinden kendi otoritelerini kurmaya kalk\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Bunlara en iyi \u00f6rnek Kordoba’daki caminin ortas\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f olan katedral ve El Hamra Saray\u0131’n\u0131n \u00e7evresinde El Hamra ile uyumsuz duran V. Charles’\u0131n (Carlos, \u015earlken) R\u00f6nesans saray\u0131 g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

\u00dclke tarihleri ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 olabiliyor.<\/p>\n

\u0130spanya, I ve II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 aras\u0131nda k\u00f6t\u00fc bir i\u00e7 sava\u015f ya\u015fam\u0131\u015f ve ard\u0131ndan bu sava\u015f\u0131n galibi General Franco\u2019nun kurdu\u011fu ve o \u00f6l\u00fcnceye kadar 36 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f olan bir diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe katlanmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcstelik, tarihe \u201cson fa\u015fist diktat\u00f6r\u201d olarak ge\u00e7en Franco, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Hitler ve Mussolini\u2019ye destek oldu\u011fu i\u00e7in \u00fclke sava\u015ftan sonra da epey zor g\u00fcnler ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130spanya da pek \u00e7ok di\u011fer d\u00fcnya \u00fclkesi gibi g\u00fcnah\u0131yla sevab\u0131yla kar\u0131\u015f\u0131k bir tarihi ge\u00e7mi\u015fin miras\u0131n\u0131 s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

\u0130spanya, 1975\u2019ten beri demokratik bir cumhuriyet. Bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fama gayreti i\u00e7inde medeni bir devlet olarak ayakta.<\/p>\n

Ve \u015fimdilerde \u0130spanyollar, End\u00fcl\u00fcs miras\u0131n\u0131n bu denli zengin olu\u015funu, \u0130spanya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131’n\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 role bor\u00e7lu oldu\u011funu kavram\u0131\u015f gibiler. Eskiden y\u0131k\u0131lan, depo olarak kullan\u0131lan \u0130slam eserleri restore edilmi\u015f ve turizmin hizmetine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

2-7 Nisan 2017 tarihinde \u0130spanya’ya bir gezi yap\u0131yoruz. Program\u0131m\u0131zda; End\u00fcl\u00fcs B\u00f6lgesi ve Barcelona var. Program \u015f\u00f6yle: Malaga: Yar\u0131m g\u00fcn Sevilla: 1 g\u00fcn Granada: 1,5 g\u00fcn (El Hamra geziliyor) Kordoba: 1 g\u00fcn Valensiya: Yar\u0131m g\u00fcn Barselona: 2,5 g\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1597,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[156,155,158,154,157,159],"class_list":["post-1485","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkiye","tag-conquista","tag-endulus-gezilecek-yerler","tag-isabel","tag-ispanya","tag-reconquista","tag-tarik-bin-ziyad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1485"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5988,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1485\/revisions\/5988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yeryuzundebirkacadim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}